ما آموزنده باشد . « 1 » سعى كنيد مطالعه حالات و شخصيت بزرگان را - در دوران طلبگى ، تحصيل ، تدريس ، زعامت و جنبه هاى مختلف ديگرى كه در زندگى ايشان وجود داشته است - جزو برنامهء مستمر خود قرار دهيد ؛ چراكه واقعاً آموزنده است و نقش به سزايى در بهبود روحيه طلبگى شما خواهد داشت . به حمد الله تعالى كتابهاى فراوانى در اين رابطه وجود دارد مانند : « اعيان الشيعه » نوشتهء مرحوم سيد محسن جبل عاملى ( ره ) تعالى كه بيشتر از چهل جلد مىباشد . ايشان در اين كتاب شرح حال همهء بزرگان شيعه را از ابتدا تا زمان حيات خودشان نوشته‌اند . يا كتابهايى كه مرحوم آقا بزرگ تهرانى ( ره ) تعالى علاوه بر كتاب « الذريعه الى تصانيف الشيعه » نوشته است كه هر كدام اسم خاصى داشته و در شرح حال علما است . يا كتابهاى مختصرى مانند : « الكنى والالقاب » يا كتاب « فوائد الرضويه » مرحوم محدث قمى ( ره ) تعالى كه كتاب بسيار خوبى است يا « روضات الجنات » و كتابهاى ديگرى كه انسان را در مورد زندگى اين بزرگان راهنمايى مىكند . البته به هر گفته و نوشته‌اى نمىتوان اعتماد كرد و مىبايست از كتب مستند و متقن بهره جست . بىشك مطالعه ، نوشتن و مباحث علمى مقدارى خستگى را به دنبال دارد ؛ اما مطالعهء زندگى بزرگان اين‌طور نيست و نه تنها موجب خستگى نمىشود ، بلكه به خاطر جاذبهء خاصّى كه دارد ، شخص به آن علاقه‌مند مىشود و دوست دارد بداند كه در زندگى ايشان چه فراز و نشيبهايى بوده است ؟ در جوانى به چه مراحلى رسيده ؟ و در سنين بالاتر چه وضعيتى براى ايشان پيش آمده است ؟ در زمان پيرى و كهولت چه حالاتى پيدا كردند ؟ چه خدماتى انجام دادند ؟ چه تأليفاتى داشتند ؟

--> ( 1 ) . عن أميرالمؤمنين ( ع ) : أَى بُنَىَّ ! إِنِّى وَ إِنْ لَمْ أَكُنْ عُمِّرْتُ عُمُرَ مَنْ كَانَ قَبْلِى فَقَدْ نَظَرْتُ فِى أَعْمَالِهِمْ وَ فَكَّرْتُ فِى أَخْبَارِهِمْ وَ سِرْتُ فِى آثَارِهِمْ حَتَّى عُدْتُ كَأَحَدِهِمْ بَلْ كَأَنِّى بِمَا انْتَهَى إِلَى مِنْ أُمُورِهِمْ قَدْ عُمِّرْتُ مَعَ أَوَّلِهِمْ إِلَى آخِرِهِمْ فَعَرَفْتُ صَفْوَ ذَلِكَ مِنْ كَدَرِهِ وَ نَفْعَهُ مِنْ ضَرَرِه . . . . ( نهج البلاغه ، نامه 31 ، ص 391 ) پسرم ! درست است كه من به اندازهء پيشينيان عمر نكرده‌ام ، امّا در كردار آنان نظر افكندم و در اخبارشان انديشيدم و در آثارشان سير كردم تا آنجا كه گويى يكى از آنان شده‌ام ، بلكه با مطالعهء تاريخ آنان ، گويى از اوّل تا پايان عمرشان با آنان بوده‌ام ، پس قسمت‌هاى روشن و شيرين زندگى آنان را از دوران تيرگى شناختم و زندگانى سودمندشان را با دوران زيانبارش شناسايى كردم .